سلطان سليمان به شامات ، شاه‌طهماسب به قراباغ لشكر كشيد و اسماعيل ميرزا را روانه شروان كرد تا بار ديگر آنجا را متصرف شود . اما چون القاص ميرزا عراق عجم را مورد غارت قرار داد و پسر بهرام ميرزا را دستگير كرد ؛ « 1 » اسماعيل ميرزا مجبور شد به پدر بپيوندد . پس از عقب‌نشينى شاه سليمان عثمانى از مرزهاى ايران و لشكركشى به طرف غرب به منظور سركوبى مجارها ، شاه‌طهماسب از فرصت استفاده كرد و به مناطق شرقى امپراطورى عثمانى لشكر كشيد و نيز به جنگ با چركس‌ها و گرجىها پرداخت . هرچند در منابع آشكارا از حضور شاه اسماعيل در اين لشكركشىها سخنى به ميان نيامده است ، اما از آنجا كه وى در سال‌هاى 955 - 956 ه . ق به سمت سرفرماندهى سپاه قزلباش برگزيده شده بود مسلما در اين نبردها حضور داشته است . « 2 » آنچه بيش از حد اسماعيل ميرزا را در سن 19 سالگى مشهور ساخت جنگ او در سال 959 ه . ق با اسكندر پاشا از سرداران برجسته عثمانى بود . اسماعيل ميرزا در اين سال به دستور پدر به ناحيه وان لشكر كشيد تا با اسكندر پاشا كه با سپاهى انبوه ضربات سختى بر ايرانيان وارد كرده بود روبه‌رو شود . اسماعيل به خوبى از عهده اين كار برآمد و با هشت هزار نيرو شكست فاحشى بر جانشين سلطان عثمانى در ارزنة الروم وارد آورد . « 3 » تهور او در اين عرصه به‌گونه‌اى بود كه عثمانىها از آن به بعد وى را اسماعيل ديوانه لقب دادند ، در حالى كه در نظر قزلباش‌ها وى به قهرمان ملى تبديل گرديد . « 4 » هنگامى كه سلطان سليمان عثمانى از شكست سپاهيانش خبر يافت تصميم گرفت دوباره به مرزهاى ايران لشكركشى نمايد . شاه‌طهماسب دوباره سپاهى به

--> طهماسب صفوى : تذكره / 56 ( 1 ) - شاه‌طهماسب صفوى : پيشين / 60 ( 2 ) - همان / 21 - 22 ( 3 ) - شاه‌طهماسب صفوى : پيشين / 66 ؛ قاضى احمد قمى : پيشين 1 / 365 - 369 ؛ ميرزا بيگ جنابدى : پيشين / 537 ( 4 ) - والتر هينتس : پيشين / 28